Maria Janion

Z Encyklopedii LGBT
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maria Janion
Maria Janion by Zbigniew Kresowaty.jpg
Portret Marii Janion
(rys. Zbigniew Kresowaty)
Urodzony 24 grudnia 1926
Polska Mońki
Zawód krytyczka literacka
nauczycielka akademicka

Maria Janion, polska historyczka literatury, badaczka polskiej kultury XIX i XX wieku, nauczycielka akademicka, krytyczka literacka, członkini rzeczywista Polskiej Akademii Nauk, profesor Instytutu Badań Literackich PAN, urodzona 24 grudnia 1926 w Mońkach w woj. podlaskim.

Maria Janion jest otwarcie mówiącą o swojej orientacji lesbijką. Publicznego coming outu jako osoba homoseksualna dokonała w wieku 86 lat w książce Wydawnictwa Krytyki Politycznej – Janion. Transe – traumy – transgresje. 1: Niedobre dziecię, będącej wywiadem rzeką przeprowadzonym przez Kazimierę Szczukę. Książka została wydana 19 lutego 2013 roku.[1]

Maria Janion uważa, że romantyzm to głównie pochwała swobody i wolności w każdym jej wymiarze, dlatego dąży do uznania w polskiej literaturze miejsca dla grup pozbawionych swobody, jak kobiety, geje i Żydzi. W 1998 roku udzieliła wywiadu miesięcznikowi Inaczej, w którym mówiła o homoseksualnym nurcie w literaturze polskiej i jego przedstawicielach, między innymi o Mironie Białoszewskim, Józefie Czapskim, Witoldzie Gombrowiczu i Janie Lechoniu. W 2005 r. była jedną z sygnatariuszek protestu obywatelskiego po brutalnej pacyfikacji Marszu Równości w Poznaniu.

W 2005 roku profesor Maria Janion otrzymała nagrodę Okularów Równości.

W 2009 r. została nagrodzona nagrodą Hiacynta w kategorii „osobowość”. W uzasadnieniu napisano: „Za rzetelną i niestrudzoną pracę naukową, wolną od stereotypów i rutyny, w której propaguje tolerancję wobec odmienności.”

Cytaty

Geje pełnią dzisiaj podobną rolę jak Żydzi, to znaczy są symbolem wroga potrzebnego do integracji grupowej, trucizny, która zagraża czystości narodowej. – Maria Janion
Rozmyślając nad przedchrześcijańską Słowiańszczyzną nieraz miałam przed oczyma podbój Meksyku – azteckiego imperium Montezumy przez Cortésa... – Maria Janion

Nagrody i odznaczenia

  • 1962 – Nagroda im. A. Brücknera za książkę Zygmunt Krasiński, debiut i dojrzałość
  • 1972 – Nagroda Życia Literackiego w dziedzinie eseistyki za książkę Romantyzm, rewolucja, marksizm
  • 1977 – Nagroda Sekretarza Naukowego PAN za książkę Gorączka romantyczna
  • 1979 – Nagroda Sekretarza Naukowego PAN za książkę Romantyzm i historia
  • 1980 – Nagroda Fundacji Jurzykowskiego w Nowym Jorku
  • 1991 – Nagroda Literatury w dziedzinie eseistyki za książkę Życie pośmiertne Konrada Wallenroda
  • 1999 – Nagroda Wielkiej Fundacji Kultury za rok 1998
  • 2001 – Nagroda im. Kazimierza Wyki
  • 2005 – Nagroda Amicus Hominis et Veritatis Wyższej Szkoły Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu
  • 2005 – Okulary równości – nagroda przyznawana przez Fundację im. Izabeli Jarugi-Nowackiej
  • 2007 – Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
  • 2007 – Paszport Polityki dla kreatora kultury, nagroda specjalna
  • 2009 – Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • 2009 – Nagroda „Hiacynt” przyznawana przez Fundację Równości
  • 2010 – Nagroda Specjalna Kongresu Kobiet
  • 2012 – Narodowy Order Zasługi (Francja)

Przypisy

  1. Oficjalna premiera książki Janion. Transe – traumy – transgresje. 1: Niedobre dziecię odbyła się 26 lutego 2013 roku, ale Wydawnictwo Krytyki Politycznej realizowało zamówienia już od 19 lutego 2013