Gej

Z Encyklopedii LGBT
Skocz do: nawigacja, szukaj
Para gejów

Gej (ang. gay, tłum. "wesoły"), w języku polskim określenie mężczyzny o orientacji homoseksualnej. Oryginalnie w języku angielskim słowo gay oznacza osobę homoseksualną bez sprecyzowania płci.

Etymologia słowa gej[edytuj]

Słowo gej w polszczyźnie jest zapożyczeniem słowa gay z języka angielskiego. Historycznie początkowo słowo gay oznaczało beztroski, szczęśliwy, barwny. Do języka angielskiego słowo „gay” trafiło w XII w. z języka starofrancuskiego.[1]

Początkowo neutralne określenie w angielszczyźnie zaczęło ewoluować w stronę znaczeń natury seksualnej. W XIV w. słowo gay zaczęto utożsamiać z beztroskę w sferze seksualnej i znaczenie to ukształtowało się ostatecznie w XVII w.[1]

Od XIX wieku określenie to zaczęło zmieniać swoje znaczenie i pojawiać się w odniesieniu do osób o orientacji homoseksualnej.

Słowo „gej” we współczesnej polszczyźnie[edytuj]

W 1989 roku Gazeta Wyborcza została uhonorowana nagrodą Tęczowy Laur „za to, że jako pierwsza zaczęła używać słowa «gej»”.[2](s. 111)

Analizy ilościowe wskazują na to, że słowo „gej” na określenie homoseksualnych mężczyzn dominuje w czasopismach takich jak Super Express, Gazeta Wyborcza, Newsweek, Polityka, Fakt. Wyjątkiem od tej tendencji jest prasa katolicka.[2](s. 110)

Inne określenia gejów w języku polskim[edytuj]

W dawnej Polsce osoby homoseksualne płci męskiej określano w XVI-XVII wieku mianem „sodomitów”, „sodomczyków”. Znano również określenia takie jak „mężolubnicy”, „mężołożnicy” i „samocołożnicy”. Stosunki homoseksualne nazywano „samcołożnictwem”, „sodomskim grzechem” lub „sodomską nieczystością”[3](s. 136)[4] Wg innych źródeł było to „samcołóstwo”.[2](s. 46)

Słowo „homoseksualista” uznawane jest za formę nacechowaną skojarzeniami negatywnymi oraz związanymi z terminologią medyczną. Organizacje takie jak GLAAD, The Associated Press, New York Times oraz Washington Post odradzają jego stosowanie.[5]

Odpowiedniki słowa gej w innych językach[edytuj]

Słowo schwul w języku niemieckim[edytuj]

Współcześnie niemieckie słowo schwul jest odpowiednikiem polskiego słowa gej. Historycznie jego zabarwienie ewoluowało na przestrzeni dziesięcioleci od zabarwienia pejoratywnego do neutralnego.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 gay (adj.) (ang.). etymonline.com. [dostęp 2018-02-25].
  2. 2,0 2,1 2,2 Jagoda Rodzoch-Malek: W jaki sposób mówi się w polszczyźnie o homoseksualizmie i osobach homoseksualnych? Analiza leksyki na podstawie danych leksykograficznych i tekstowych. Warszawa: 2012.  (pol.)
  3. Paweł Fijałkowski: Homoseksualizm : Wykluczenie ? transgresja ? akceptacja. Warszawa: Eneteia, 2009. ISBN 9788361538080.  (pol.)
  4. Krzysztof Tomasik. Samcołożnicy i homoeroci : Wywiad z Pawłem Fijałkowskim, historykiem. Replika. Dwumiesięcznik społeczno-kulturalny LGBTQ, 23/2010, s. 10–11 (2010), Warszawa: Stowarzyszenie Kampania Przeciw Homofobii, ISSN 1896-3617 (pol.). 
  5. GLAAD Media Reference Guide - Terms To Avoid (ang.). glaad.org. [dostęp 2018-02-25].