Ból jądra

Z Encyklopedii LGBT
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ból jąder, ból moszny, dolegliwości bólowe w obrębie jąder lub moszny. Mogą mieć wiele różnych przyczyn w tym część poważnych, zagrażających życiu. Diagnostyka obejmuje wywiad, badanie fizykalne, badania laboratoryjne i diagnostykę obrazową.

Rodzaje bólu jąder

Ból może to być ból ostry lub przewlekły w zależności od czasu jego trwania. O bólu przewlekłym mówi się gdy trwa on dłużej niż 3 miesiące.

Schorzenia będące przyczyną bólu jąder i terapia

Ból jądra może mieć wiele różnych przyczyn takich jak:[1]

  • zakażenia, takie jak zapalenie najądrzy, prostaty i jąder,
  • żylaki powrózka nasiennego,
  • wodniak jądra,
  • torbiel nasieniowa,
  • guzkowe zapalenie tętnic,
  • skręt jądra,
  • wcześniejsza wazektomia (ból pojawia się u 15-19% mężczyzn po tym zabiegu),
  • wcześniejsze inne zabiegi chirurgiczne,
  • urazy mechaniczne,
  • przepuklina pachwinowa,
  • zgorzel Fourniera,
  • długotrwała stymulacja seksualna nie zakończona wytryskiem (blue balls)

W 25% przypadków przyczyny nie udaje się ustalić.[1] Ból po wazektomii może trwać długo i utrzymywać się przez nieokreślony czas. W takim przypadku jest określany jako zespół PVP (ang. Post-Vasectomy Pain Syndrome).

Najczęstsze przyczyny bólu jąder u dzieci wg statystyk oddziałów pogotowia to skręt jądra (16%), skręt przyczepka jądra (46%) i zapalenie najądrza (35%).[2] U dorosłych najczęstszą przyczyną jest zapalenie najądrza.

Skręt jądra

Skręt jądra zazwyczaj objawia się ostrym bólem jądra i jego wrażliwość trwające do 6 godzin. Często jest nieobecny lub zmniejszony odruch mosznowy (odruch podnoszenia jądra przy głaskaniu górnej przyśrodkowej części uda), jądro jest podniesione i często w pozycji poziomej.[3] Przydarza się co roku u około 1 na 4000 mężczyzn przed 25. rokiem życia,[1] najczęściej wśród młodzieży (65% przypadków w wieku 12–18 lat),[4] rzadko po 35 roku życia.[5]

Podejrzenie skrętu jądra wymaga niezwłocznej interwencji chirurgicznej w ciągu kilku godzin gdyż z upływem czasu ryzyko trwałych uszkodzeń wzrasta.[6]

Zapalenie najądrza

Zapalenie najądrza to stan zapalny najądrza (zakrzywionego tworu w tylnej części jądra). Zazwyczaj objawia się bólem o różnym stopniu nasilenia. Moszna może być zaczerwieniona, ciepła i spuchnięta. Często towarzyszą temu objawy zakażenia układu moczowego, gorączka, oraz w ponad połowie przypadków łączy się z zapaleniem jąder. U osób w wieku od 14 do 35 lat jest to zwykle spowodowane przez rzeżączkę lub chlamydie. U osób, starszych lub młodszych zakażenia E. coli jest najczęstszym zakażenim bakteryjnym. Leczenie polega na stosowaniu antybiotyków.[5]

Zgorzel Fourniera

Zgorzel Fourniera (nekroza Fourniera) to agresywna i szybko szerzącą się infekcją krocza zwykle objawiająca się gorączką i intensywnym bólem. Jest to rzadka choroba i może być śmiertelna jeśli nie jest poprawnie rozpoznana i intensywnie leczona poprzez chirurgiczne usuwanie martwych tkanek połączone z podawaniem antybiotyków o szerokim spektrum.[7]

Wodniak jądra

Wodniak jądra (łac. hydrocele testis) to nagromadzenie płynu między osłonkami jądra. Poza przypadkami w okresie noworodkowym może pojawiać się po chirurgicznym leczeniu żylaków powrózka nasiennego.

Inne przyczyny

Wiele innych przyczyn może prowadzić do jądra ból. Należą do nich m.in. przepuklina pachwinowa, urazy, wodniak jądra i żylaki powrózka nasiennego. Rak jądra zazwyczaj w początkowym przebiegu jest bezbolesny choć również może objawiać się bólem i uczuciem ciężkości w mosznie.[8] Inną potencjalną przyczyną jest długotrwała stymulacja seksualna niezakończona wytryskiem (blue balls) i w takich wypadkach zaleca się masturbację[9]

Diagnostyka

Badanie fizykalne

Odruch dźwigania jądra (podniesienie jądra w odpowiedzi na głaskanie górną wewnętrzną część uda) jest zwykle obecny przy zapaleniu najądrza, ale nieobecny przy skrętecie jądra, bo jądro jest już uniesione.[5]

Inne badanie to objaw Prehna (zmniejszenie bólu w mosznie po jej uniesieniu). Gdy ból się zmniejsza (objaw Prehna dodatni) może to wskazywać na zapalenie najądrza. Zwiększanie się bólu (objaw Prehna ujemny) może wskazywać na skręt szypuły jądra.[10] Wyniku badania fizycznego jednakże nie uznaje się za wystarczająco wiarygodne, w rozróżnieniu skrętu jądra od zapalenia najądrza.[11]

Badania laboratoryjne

Przydatne testy, które mogą pomóc w określeniu przyczyny obejmują badanie moczu (zazwyczaj przy skręcie wyniki normalne). Ropomocz i bakteriomocz (białe krwinki i bakterie w moczu) u chorych z ostrym bólem moszny, sugerują zakaźną przyczynę taką jak zapalenie najądrzy lub jąder oraz są wskazaniem do testów w kierunku rzeżączki i chlamydii.[5] Wszystkie osoby z bólem przewlekłym powinny być badane w kierunku rzeżączki i chlamydii.[1]

Diagnostyka obrazowa

Ultrasonografia (USG) może być przydatna jeśli powyższe metody diagnostyczne nie dają pewności co do przyczyny.[12] Jeżeli diagnoza skrętu jądra jest pewna, diagnostyka obrazowa nie powinna opóźniać podjęcia terapii.[5]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 S.M. Wampler, M. Llanes. Common scrotal and testicular problems. Prim. Care, 37 (3), s. 613–626, x (wrzesień 2010), doi:10.1016/j.pop.2010.04.009, PMID 20705202 (ang.). 
  2. A.G. Lewis, T.P. Bukowski, P.D. Jarvis, J. Wacksman i inni. Evaluation of acute scrotum in the emergency department. J. Pediatr. Surg., 30 (2), s. 277–281; discussion 281–282 (luty 1995), PMID 7738751 (ang.). 
  3. B. Karmazyn, R. Steinberg, L. Kornreich, E. Freud i inni. Clinical and sonographic criteria of acute scrotum in children: a retrospective study of 172 boys. Pediatr. Radiol., 35 (3), s. 302–310 (marzec 2005), doi:10.1007/s00247-004-1347-9, PMID 15503003 (ang.). 
  4. J.S. Edelsberg, Y.S. Surh. The acute scrotum. Emerg. Med. Clin. North Am., 6 (3), s. 521–546 (sierpień 1988), PMID 3292226 (ang.). 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 T.H. Trojian, T.S. Lishnak, D. Heiman. Epididymitis and orchitis: an overview. Am. Fam. Physician, 79 (7), s. 583–587 (kwiecień 2009), PMID 19378875 (ang.). 
  6. E. Mäkelä, T. Lahdes-Vasama, H. Rajakorpi, S. Wikström. A 19-year review of paediatric patients with acute scrotum. Scand. J. Surg., 96 (1), s. 62–66 (luty 2007), PMID 17461315 (ang.). 
  7. D.M. Burch, T.J. Barreiro, V.W. Vanek. Fournier's gangrene: be alert for this medical emergency. JAAPA, 20 (11), s. 44–47 (listopad 2007), PMID 18035764 (ang.). 
  8. Testicle pain: MedlinePlus Medical Encyclopedia (ang.). National Institute of Health. [dostęp 2011-04-25].
  9. J.M. Chalett, L.T. Nerenberg. "Blue balls": A diagnostic consideration in testiculoscrotal pain in young adults: A case report and discussion. Pediatrics, 106 (4) (2000), PMID 11015532 (ang.). 
  10. Chirurgia: Podręcznik dla studentów medycyny. Jan Fibak (red.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2002, s. 601. ISBN 83-200-2708-X.  (pol.)
  11. M.E. Lavallee, J. Cash. Testicular torsion: evaluation and management. Curr. Sports Med. Rep., 4 (2), s. 102–104 (kwiecień 2005), PMID 15763047 (ang.). 
  12. L.E. Galejs. Diagnosis and treatment of the acute scrotum. American Family Physician, 59 (4), s. 817–824 (luty 1999), PMID 10068706 (ang.). 
Star of life2.svg
Informacje zawarte w Homopedii nie zastępują konsultacji lekarskiej. Z informacji zawartych w Homopedii korzystasz na własną odpowiedzialność.